Hızlı özet
- 186 elektrik arıza, 187 doğalgaz acil hattıdır ; her ikisi de 7/24 ücretsizdir ;
- Elektrik kesintisinde önce sigorta ve sayaç kontrolü, sonra 186 araması yapılmalıdır ;
- Doğalgaz kokusu duyduğunuzda elektrikli cihaz dahil hiçbir cihaza dokunmayın, pencereleri açıp ana vanayı kapatın ve binadan uzakta 187'yi arayın ;
- EPDK Hizmet Kalitesi Yönetmeliği uyarınca uzun süreli kesintiler için tazminat hakkınız vardır ; 2024 sonrası süreç otomatiktir ;
- Gaz cihazlarının yıllık periyodik bakımı hem güvenlik hem yasa gereği zorunludur.
Elektrik kesintisi yaşadığınızda ne yapmalısınız?
Elektrik kesilmesi her zaman şebeke kaynaklı değildir; bazen iç tesisattan kaynaklanır. Doğru kanala başvurabilmek için sırayla şu kontrolleri yapın:
Adım adım kesinti kontrolü
- Komşu kontrolü — aynı binada veya sokakta başkalarının da elektriksiz olduğunu teyit edin. Yalnız sizin daireniz etkilendiyse muhtemelen iç tesisat sorunudur ;
- Sigorta (W-otomat) kontrolü — daire sigorta kutusunda atan sigortayı kaldırıp tekrar açın. Tekrar atıyorsa elektrik tesisatçısı çağırın ; bu dağıtım şirketinin yetkisinde değildir ;
- Sayaç ekranı kontrolü — akıllı sayaçta ekran sönükse şebeke kesintisi muhtemeldir ; ekran yanıyor ancak elektrik gelmiyorsa sorun daire içindedir ;
- Bina ana panosu kontrolü — apartman ana sigortalarında atma olup olmadığını yönetici ile birlikte kontrol edin ;
- 186 araması — yukarıdaki kontroller sonucunda sorun şebeke kaynaklıysa 186'yı arayın. Tesisat numarasını (faturada yazılı) hazır bulundurun.
186 ile arıza bildirimi
186 numarası, Türkiye genelinde tüm dağıtım şirketlerinin ortak elektrik arıza ve kesinti hattıdır. Aranan numaranın bulunduğu konum sistem tarafından otomatik tespit edilir ve görüşme bölgenin EDAŞ'ına yönlendirilir. Hat 7 gün 24 saat ücretsizdir ; sabit veya cep telefonundan aranabilir.
Kesinti tipleri ve nedenleri
| Kategori | Açıklama | Tipik süre |
|---|---|---|
| Planlı bakım | Şebeke yenileme, hat değişimi, trafo işlemleri | 4-8 saat |
| Beklenmeyen arıza | Trafo yanması, hat kopması, izolatör arızası | 1-3 saat |
| Hava koşulları | Fırtına, kar yükü, buzlanma, yıldırım, sel | 8-24 saat |
| Şebeke yenileme | Akıllı sayaç montajı, alçak gerilime geçiş | Önceden duyurulan |
EPDK Hizmet Kalitesi Yönetmeliği, dağıtım şirketlerinin planlı kesintileri en az 48 saat öncesinden ilan etmesini zorunlu kılar. İlan; web sitesi, mobil uygulama, SMS ve dağıtım şirketinin sosyal medya hesaplarından yapılır.
Kesinti sırasında güvenlik önlemleri
- Buzdolabı: kapısı kapalı tutulduğunda 4 saate kadar iç sıcaklığı korur ; derin dondurucu dolu olarak 48 saate kadar dayanır ;
- Hassas elektronik cihazlar: bilgisayar, modem, TV gibi cihazları prizden çekin ; elektrik geri geldiğinde dalgalanmadan korunur ;
- Asansör: apartmanda asansörde kalan biri varsa 112 acil servisi veya itfaiyeye haber verin ;
- Tıbbi cihaz kullanıcıları: solunum cihazı veya oksijen yoğunlaştırıcı kullanıcıları dağıtım şirketinin "öncelikli abone" listesine kaydolmalıdır ;
- Aydınlatma: doğalgaz kaçağı ihtimali yoksa mum kullanılabilir, ancak güvenli alternatif fenerler veya pille çalışan aydınlatmadır.
Doğalgaz kaçağı yaşadığınızda ne yapmalısınız?
Doğalgaz kaçağı, yangın ve patlama riski taşıyan en kritik ev kazalarındandır. Gaz kokusu duyduğunuzda saniyeler içinde doğru hareket etmek hayat kurtarır.
Gaz kaçağında doğru sıralama
- Pencere ve kapıları açın — gazın havalandırılması için ;
- Ana vanayı kapatın — sayaç odasındaki vanayı saat yönünde sonuna kadar çevirin ;
- Elektrikli cihazlara dokunmayın — anahtar, priz, kapı zili, çakmak ve telefon dahil ;
- Binadan uzaklaşın — komşularınızı uyararak binayı tahliye edin ;
- Bina dışından 187'yi arayın — cep telefonunuzu binadan en az 50 metre uzakta kullanın.
187 — Doğalgaz acil müdahale hattı
187 numarası, Türkiye genelinde tüm doğalgaz dağıtım şirketlerinin ortak acil hattıdır. GAZBİR koordinasyonunda işler ; aramalar bölgedeki dağıtım şirketinin acil müdahale ekibine yönlendirilir. Hat 7 gün 24 saat hizmet verir ve genel olarak ücretsizdir; cep telefonundan aramalarda operatör tarifesi uygulanabilir.
187'yi aramanız gereken durumlar:
- Doğalgaz kokusu (yumurta gibi keskin koku) ;
- Kaçak şüphesi (kombi yanmıyor, sayaç hızlı dönüyor, vb.) ;
- Yangın ;
- Sayaç veya vana arızaları ;
- Hat hasarı (örneğin sokak kazısında bulunan boru hasarı).
Doğalgaz cihaz güvenliği ve karbonmonoksit zehirlenmesi
Doğalgaz kaçağı haricinde, yanma sonucu oluşan karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi da ciddi bir risktir. CO renksiz ve kokusuzdur ; yanlış havalandırılan kombi veya soba ile ölümcül olabilir.
Periyodik bakım
- Kombi: yılda en az bir kez yetkili servis tarafından bakım yapılmalı ;
- Baca temizliği: her ısıtma sezonu öncesi yapılmalı ;
- Sayaç regülatörü: her 10 yılda bir damga süresine göre dağıtım şirketince yenilenir ;
- Karbonmonoksit dedektörü: yatak ve oturma odalarına monte edilmesi tavsiye edilir.
Tazminat hakları — EPDK Hizmet Kalitesi Yönetmeliği
EPDK, kullanıcılara üç başlıkta tazminat hakkı tanır:
- Tedarik sürekliliği tazminatı: yıllık veya tek bir kesintinin yönetmelikte belirlenen süre/sayı limitlerini aşması ;
- Ticari kalite tazminatı: bağlantı kurma, sayaç değişimi, fatura düzeltme gibi süreçlerde belirlenen sürelere uyulmaması ;
- Teknik kalite tazminatı: gerilim sapmaları, harmonik bozulma gibi şebeke kalitesi parametrelerinin sınır değerleri aşması.
Tek kesinti tazminat eşikleri (2024 sonrası)
| Bölge tipi | Tek kesinti eşiği |
|---|---|
| Kentsel dağıtım bölgesi | 10 saat |
| Kentaltı (yarı kentsel) | 11 saat |
| Kırsal dağıtım bölgesi | 12 saat |
Eski yönetmelikte sırasıyla 8/12/16 saat olan eşikler 2024 değişikliği ile 10/11/12 saat olarak yeniden tanımlanmıştır.
Tazminat alamayacaklar
- Yıllık tüketimi 365 kWh'in altında olan kullanıcılar (ortalama günlük 1 kWh) ;
- Kendi talebiyle enerjisini kestiren özel transformatörlü kullanıcılar ;
- 00:00-06:00 arası 30 dakikayı aşmayan kısa manevra kesintileri.
Sokak aydınlatması arızası
Sokak aydınlatması arızaları da dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. 186'yı arayarak veya bölgenizdeki dağıtım şirketinin "Sokak Lambası Bildir" formundan ihbar açabilirsiniz. Sokak aydınlatma faturası belediyeden alınır; ancak fiziki bakım dağıtım şirketince yapılır.
Sık sorulan sorular
Tek dairemde elektrik kesildi, sokak normal — ne yapmalıyım?
Bu durumda muhtemelen daire iç tesisatınızda sorun vardır. Önce sigorta kutusunu kontrol edin; atan sigortayı tekrar açın. Tekrar atıyorsa elektrikli bir cihazınız aşırı yük çekiyor olabilir; cihazları sırayla çıkararak deneyin. Sorun çözülmüyorsa serbest çalışan elektrik tesisatçısı çağırın ; bu durum dağıtım şirketinin yetkisinde değildir.
Plansız kesinti ne zaman bitecek, nereden öğrenirim?
Bölgenizdeki dağıtım şirketinin web sitesinde gerçek zamanlı kesinti haritası yayımlanır; tahmini açılma süresi de bu haritada gösterilir. URL'ler için 21 dağıtım şirketi listemize bakabilirsiniz.
Doğalgaz kokusu duydum ama emin değilim, ne yapmalıyım?
Şüphe duyduğunuz an riski yokmuş gibi davranmayın. Pencereleri açın, ana vanayı kapatın, elektrikli hiçbir cihaza dokunmayın ve binadan uzaklaşarak 187'yi arayın. Yanlış alarm bile olsa müdahale ücretsizdir ; doğalgaz dağıtım şirketi ekibi gelip hattı kontrol edecektir.
Kombi yanmıyor, gaz var mı diye kontrol edebilir miyim?
Kombi yanmıyorsa öncelikle ocaktaki gaz akışını test edin. Sayacın altında ana vananın açık olduğundan emin olun. Sayaç ekranında "kapalı" veya "kontör bitti" uyarısı varsa dağıtım şirketine başvurun. Asla çakmak veya kibrit ile gaz olup olmadığını kontrol etmeyin.
Borçtan kesilen elektriğim ne zaman açılır?
Borcunuzu ödedikten sonra dağıtım şirketi imar yerleşim alanında 2 iş günü, dışında 3 iş günü içinde elektriği yeniden bağlar. Hafta sonu olsa da sürece dahildir ; ödemeyi mümkünse iş günü içinde yaparak süreyi kısaltabilirsiniz. Mührü kırarak elektriği kendiniz açmak kaçak elektrik kullanımı sayılır.
Cihazımın baca sertifikası var mı, nasıl öğrenirim?
Doğalgaz dağıtım şirketinin onaylı tesisatçı listesinde yer alan firmalar, kombi montajı sırasında baca sertifikası düzenler. Cihazınızın üzerinde veya satın alma faturasında bu sertifika numarası bulunmuyorsa dağıtım şirketinden veya yetkili servisten kontrol talep edin ; eksikse bacanız test edilmelidir.