Hızlı özet

  • Elektrik sözleşmesi, tedarikçi-tüketici ilişkisinin yasal çerçevesidir; Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun olmalıdır;
  • Sözleşme imzalandıktan sonra 14 gün içinde gerekçesiz cayma hakkı vardır;
  • Mesken aboneliklerinde güvence bedeli abonelik kapatıldığında borçsuzsanız iade edilir;
  • Tedarikçi değişikliği tamamen ücretsizdir ve sayaç değişikliği gerektirmez;
  • Hiçbir tedarikçi EPDK ulusal tarifesinin üzerinde birim fiyat uygulayamaz; ulusal tarife tavandır.

Elektrik sözleşmesi nedir, kiminle imzalanır?

Elektrik sözleşmesi, kullanım yerinizdeki elektrik tüketiminin sayaçtan ölçülmesi ve faturalandırılması karşılığında bir tedarik şirketiyle imzaladığınız perakende satış sözleşmesidir. Türkiye'de elektrik faaliyeti hukuki olarak ikiye ayrılmıştır: dağıtım şirketi (EDAŞ) şebekeyi işletir, tedarik şirketi ise enerjiyi satar. Sözleşmenizi her zaman bir tedarik şirketiyle imzalarsınız; muhatabınız enerjiyi satan ve fatura kesen tarafdır.

İki ayrı sözleşme tipi

  • Görevli tedarik şirketi (GTŞ) sözleşmesi — bölgenizin yetkili tedarikçisiyle imzaladığınız ulusal tarife sözleşmesi; serbest tüketici hakkı kullanılmamış aboneler için varsayılan;
  • İkili anlaşma (alternatif tedarikçi sözleşmesi) — serbest tüketici statüsündeki aboneler için, ulusal tarifenin altında veya yenilenebilir özellikli teklifler içeren sözleşme.

Sözleşmenin yasal dayanağı

Elektrik sözleşmeleri 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Serbest Tüketici Yönetmeliği ve özellikle Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenir. Bu yönetmelikler, abone haklarını ve tedarikçinin yükümlülüklerini standartlaştırır; sözleşmedeki herhangi bir madde yönetmeliğe aykırıysa o madde geçersiz sayılır.

Sözleşmede mutlaka kontrol edilmesi gereken kalemler

İster GTŞ ister alternatif tedarikçi olsun, sözleşmenizdeki şu beş maddeyi imzadan önce mutlaka okuyun.

Sözleşme süresi

Sözleşmeler tipik olarak 12 ay, 24 ay veya belirsiz süreli olabilir. Süreli sözleşmelerin sonunda dört olası senaryo vardır:

  • Otomatik olarak yenilenir (madde varsa); bu durumda tedarikçi sürenin bitiminden önce yazılı bildirim yapmakla yükümlüdür;
  • Yeni şartlarla yenilenmek üzere tüketicinin bildirim yapması beklenir;
  • Sözleşme sona erer ve abone otomatik olarak GTŞ'ye döner; bu süreçte 14 gün içinde yeni bir sözleşme imzalanması beklenir;
  • Tüketici ve tedarikçi karşılıklı anlaşarak farklı bir kalkış zamanına kaydırır.

Birim enerji fiyatı ve fiyat tipi

Birim enerji fiyatı sözleşmenin en önemli ekonomik kalemidir. Üç ana fiyat tipinden biri uygulanır:

  • Sabit fiyat: Sözleşme süresi boyunca değişmeyen TL/kWh; tüketicinin enflasyondan korunmasını sağlar ancak ulusal tarife düşerse aboneliğin lehine olmaz;
  • Endeksli fiyat: PTF, TÜFE veya ulusal tarifeye bağlanmış birim fiyat; piyasadaki dalgalanmayı doğrudan yansıtır;
  • İndirim oranlı fiyat: Ulusal tarifeden belirli bir yüzde indirim; "ulusal tarifenin %X altında" şeklinde ifade edilir.
Serbest tüketicilere uygulanan birim enerji fiyatları için EPDK ulusal tarifesi tavan fiyattır. Hiçbir alternatif tedarikçi bu tavanın üzerinde fiyat uygulayamaz; ancak rekabet ortamına göre indirim sunabilir. Bu tavan kuralı tüketicinin temel koruma mekanizmasıdır.

Güvence bedeli ve damga vergisi

Güvence bedeli, abonelik açılışında tedarikçinin alacaklarını teminat altına almak için aldığı ve abonelik kapatıldığında borçsuzsanız enflasyona göre güncellenerek iade edilen bedeldir. EPDK her yıl güvence birim bedellerini abone grubuna göre yayımlar; toplam güvence bedeli sözleşme gücü (kW) × birim bedel formülüyle hesaplanır.

  • Mesken aboneliklerinde güvence bedeli iki taksitte ödenebilir; tedarikçi taksit sorma yükümlülüğündedir;
  • Damga vergisi, güvence bedelinin binde 9,48'i oranındadır;
  • Tedarikçi değişikliğinde, eski abonelikteki güvence bedeli iade edilir veya yeni sözleşmeye aktarılır;
  • Bazı alternatif tedarikçiler ek güvence bedeli istemeden teklif sunabilir.

Taahhüt, erken fesih ve cezai bedel

Bazı sözleşmeler, abonenin belirli bir süre boyunca tedarikçiyle kalmasını talep eden taahhüt maddesi içerir. Taahhütlü sözleşmelerde:

  • Süresinden önce çıkış halinde sözleşmedeki cezai bedel ödenir veya alınan indirimler geri istenir;
  • 12 ay ve üzeri sözleşmelerde mevzuat gereği erken fesih cayma bedeli alınamaz;
  • 12 ay altındaki sözleşmelerde sözleşmedeki şartlara göre erken fesih bedeli uygulanabilir;
  • Belirsiz süreli sözleşmelerde her zaman ücretsiz fesih hakkınız vardır.

Cayma hakkı (14 gün)

Tüketici Hukuku ve Serbest Tüketici Yönetmeliği uyarınca tüm aboneler, sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren 14 gün içinde, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai bedel ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma; telefonla, e-postayla veya yazılı bildirimle yapılabilir. Cayma sonrası eski tedarikçiye geri dönüş otomatik olur.

Sözleşme imzaladıktan sonra ne olur?

Sözleşme imzanız sonrası tedarikçi, EPİAŞ ve dağıtım şirketinin müşteri yönetim sistemine geçiş bildirimi yapar. İşlemler aylık dönemlerde sonuçlandığından, geçişin fiilen başlaması ortalama 25-50 gündür. Bu süreçte:

  • Mevcut tedarikçinizden almaya devam ettiğiniz hizmet kesintiye uğramaz;
  • Sayaç değişmez, abonelik aynı kalır; sadece tedarikçi tarafı değişir;
  • Eski tedarikçinin son faturasından sonra yeni tedarikçiniz fatura kesmeye başlar;
  • Eski abonelikte ödediğiniz güvence bedeli, abonelik kapatılırsa iade edilir veya devirle birlikte taşınır.

Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecek noktalar

Editöryal incelememizde aboneler tarafından sıkça karşılaşılan ve önlenebilir hatalar şunlardır:

Sözleşmeyi okumadan imzalamak

Tedarikçi temsilcisinin "standart sözleşmedir" demesi, sözleşmenin sizin için uygun olduğu anlamına gelmez. Süre, taahhüt, fiyat tipi, otomatik yenileme şartları gibi maddeleri imzadan önce okumak zorunludur. Anlaşılmayan maddeler için tedarikçinin müşteri hizmetlerinden yazılı açıklama isteyin.

Vekaletsiz başkasına imzalatmak

Sözleşme, abone olarak adınıza kayıtlı kişi tarafından bizzat imzalanmalıdır. Eş, kardeş veya komşu adınıza imza atamaz; bu sözleşme geçersiz sayılır. Vekalet vermek istiyorsanız noter onaylı vekaletname düzenleyin.

Sözüyle değil, yazıyla teyit etmek

Tedarikçi temsilcisinin "indirim ömür boyu sürer", "fatura azalır" gibi sözlü vaatleri sözleşmede yer almıyorsa hukuki olarak bağlayıcı değildir. Sunulan tüm avantajların sözleşme metninde, indirim oranı ve süresi belirtilerek yer aldığını teyit edin.

Eski tedarikçideki borcu kapatmamak

Yeni tedarikçi başvurunuz, eski tedarikçideki borç bilgisi nedeniyle reddedilebilir. Yeni sözleşme öncesi varsa borçlarınızı kapatın; aksi halde geçiş işlemi başlamaz ve fiili olarak ulusal tarife uygulamaya devam eder.

Sık sorulan sorular

İmzaladığım sözleşmeden caymak istiyorum, ne yapmalıyım?

Sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren 14 gün içinde tedarikçiye telefon, e-posta veya yazılı bildirim ile cayma talebinizi iletin. Tedarikçi cayma kararınızı işleme almak ve eski tedarikçinize otomatik geri bildirimi yapmakla yükümlüdür. Cayma için herhangi bir gerekçe göstermek zorunda değilsiniz.

Tedarikçi değişikliği elektriğimi keser mi?

Hayır. Tedarikçi değişikliği yalnızca sözleşme tarafı değişikliğidir; sayaç ve fiziksel bağlantı aynı kalır. Geçiş süreci boyunca elektriğiniz kesintisiz kullanılır.

Sözleşme süremi bilmiyorum, nereden öğrenebilirim?

Sözleşme süreniz fatura üzerinde, tedarikçinin online portalında veya müşteri hizmetleri çağrı merkezinde kayıtlıdır. Sözleşmenizin imzalı kopyasını saklamayı unutmayın; yenileme zamanlamasını planlamak için bu belge gereklidir.

EPDK ulusal tarifesini geçen bir fiyat teklifim varsa ne yapmalıyım?

Bu mevzuata aykırıdır. Hiçbir tedarikçi EPDK ulusal tarifesinin üzerinde birim enerji fiyatı uygulayamaz; ulusal tarife serbest tüketicilere uygulanan tavan fiyattır. Böyle bir teklifi reddedin ve tedarikçinin lisans bilgisini EPDK'nın resmi web sitesinden teyit edin.

Faydalı bağlantılar