Hızlı özet
- Gaz kokusu duyduğunuzda kapı ve pencereleri açın, ana vanayı kapatın ;
- Hiçbir elektrikli cihaza dokunmayın, kapı zilini ve telefonu mekân içinde kullanmayın ;
- Mekânı boşaltıp dışarıya çıktıktan sonra 187 doğal gaz acil hattını arayın ;
- LPG tüpü kaçağı için ana valfı kapatın ve tüpü dışarıya çıkarın ;
- Karbonmonoksit kokusuzdur — ancak CO dedektörü ile algılanır.
Gaz kaçağı nasıl anlaşılır?
Doğal gaz aslında kokusuzdur; insanların algılayabilmesi için içine tetrahidrotiyofen adlı koku verici eklenir. LPG ise daha ağır ve daha keskin kokuludur. Karbonmonoksit (CO) ise tamamen kokusuz, renksiz ve tatsızdır — yalnızca elektronik dedektörle yakalanır.
Bir kaçak şüphesinde dikkat edilmesi gereken belirtiler:
- Çürük yumurta veya keskin sarımsak benzeri koku ;
- Kombi veya doğal gaz boruları yakınında "ıslık" sesi ;
- Beyaz veya sarı renkli kombi alevi (mavi olmalıdır) ;
- Açıklanamayan baş dönmesi, halsizlik, baş ağrısı (CO zehirlenmesi belirtisi) ;
- Bitkilerin sararması veya solması.
Ev içindeyseniz: ilk müdahale
Gaz kaçağı şüphesi ortaya çıktığında izlenecek adımlar şunlardır:
- Tüm pencere ve kapıları açın: ortamı havalandırmak öncelikli adımdır ;
- Ana vanayı kapatın: kombi vanası ve daire girişindeki ana doğal gaz vanası dahil ;
- Hiçbir elektrikli cihazı çalıştırmayın ve durdurmayın: aydınlatma anahtarı, elektrik fişi, kapı zili, telefon, kombi, asansör — tümünden kaçının ;
- Yanıcı maddeleri uzaklaştırın: sigara, çakmak, kibrit, mum kullanmayın ;
- Mekânı boşaltın: tüm aile bireylerini ve evcil hayvanları dışarı çıkarın ;
- 187 doğal gaz acil hattını sokakta arayın: gerekirse 110 itfaiyeyi arayın ;
- Tamir etmeye çalışmayın: müdahaleyi yetkili dağıtım şirketi ekiplerine bırakın.
Merdiven boşluğu, kazan dairesi ve sokakta
Merdiven boşluğu / kazan dairesi
- Bina girişindeki ana doğal gaz vanasını kapatın ;
- Bodrum kata girmeyin, asansörü kullanmayın ;
- Tüm pencere ve dış kapıları açın ;
- Bina yöneticisini sokağa çıktıktan sonra arayarak bilgilendirin ;
- 187 hattını mekânın dışına çıktıktan sonra arayın.
Sokakta ve çevrede
- Olay yerinden uzaklaşın, çevreye haber verin ;
- Araç motoru çalıştırmayın, sigara içmeyin ;
- Yoğun kaçak varsa elektrik panosu açma-kapama işleminden kaçının ;
- Trafiği yönlendirme ve bölgenin boşaltılması için 112'yi arayın ;
- 187'yi arayarak konum ve durumu bildirin.
Önleme: yıllık bakım ve dedektör kurulumu
Gaz kaçaklarının büyük kısmı düzenli bakımla önlenebilir. Her hane şu adımları yıllık olarak gerçekleştirmelidir:
- Yetkili servise kombi bakımı yaptırın (yıllık) ;
- Baca temizliği için itfaiye veya yetkili firma çağırın ;
- Doğal gaz dedektörü mutfak ve kombi yakınına monte ettirin ;
- Karbonmonoksit dedektörü yatak odası ve oturma odasına yerleştirin ;
- İzinsiz tesisat tadilatından kaçının ;
- Cihaz vanalarını kullanmadığınız zaman kapatın ;
- Baca şapkası ve baca sensörünün varlığını kontrol edin.
Sık sorulan sorular
187 mi, 110 mu aramalıyım?
187, Türkiye genelinde doğal gaz acil hattıdır ve dağıtım şirketinin müdahale ekibini yönlendirir. Yangın ya da patlama riskiyse 110 itfaiye de aranmalıdır. Aciliyet düzeyi yüksekse her ikisini de bilgilendirmek faydalıdır.
CO dedektörü takmak zorunlu mu?
Şu an Türkiye'de bireysel konutlar için yasal zorunluluk yoktur, ancak doğal gaz dağıtım şirketleri ve İSKİ kurulu binalarda bazı kombi yenileme süreçlerinde dedektör montajını şart koşmaktadır.
Alarm sistemine gaz dedektörü eklenebilir mi?
Evet. Profesyonel kurulu sistemlerde mutfak ve kombi yakınına yerleştirilen gaz dedektörü panelle entegredir; kaçak halinde izleme merkezi 187'ye yönlendirme yapar. Detay için yangın ve gaz alarm sistemleri rehberini inceleyebilirsiniz.
Pencereler kapalıyken kombi yakmamak doğru mu?
Hava sirkülasyonu olmayan kapalı mekânda hermetik olmayan kombi karbonmonoksit birikimine yol açabilir. Kombinin hermetik olduğundan ve baca çekişinin sağlıklı çalıştığından emin olun.