Hızlı özet

  • Yangın için ısı + oksijen + yanıcı madde üçlüsü gereklidir ;
  • 5 ana yangın sınıfı: A (katı), B (sıvı), C (gaz), D (metal), E (elektrik) ;
  • Yanıcı sıvı ve metal yangınlarına su atılmaz; yangın daha fazla yayılır ;
  • Erken evrede 6 kg KKT söndürücü çoğu konut yangınını durdurabilir ;
  • Acil durumlarda 110 itfaiye, doğal gaz kaçağında 187 aranmalıdır.

Yangın nasıl oluşur?

Yangın; ısı, oksijen ve yanıcı madde üçgeninin (Yangın Üçgeni) kontrolsüz birleşmesi ile ortaya çıkan ekzotermik bir kimyasal reaksiyondur. Üç bileşenden biri ortadan kaldırılırsa yanma durur — söndürme yöntemleri bu prensibi temel alır.

Yanan maddenin türü hem yangının çapını hem de doğru müdahale yöntemini belirler. Bu yüzden yangınlar sınıflara ayrılmıştır.

Yangın sınıfları ve doğru müdahale

A sınıfı: katı madde yangınları

Ahşap, kâğıt, kumaş, plastik, mobilya gibi katı yanıcı maddelerin yangınıdır. Ev yangınlarının çoğu bu sınıftandır.

  • Etkili müdahale: su, köpük, KKT (kuru kimyasal toz) ;
  • Akkor (kor) oluşturduğu için iyice ıslatılmadan söndürme tamamlanmaz ;
  • Doğa yangınları (orman, çayır) da bu sınıfa girer.

B sınıfı: sıvı yangınları

Benzin, mazot, alkol, yağlı boya, gazyağı gibi yanıcı sıvılar.

  • Etkili müdahale: köpük, KKT, CO₂ ;
  • Su kullanılmaz — su sıvının yayılmasına neden olur ;
  • Mutfak yağı yangınları ayrı bir alt kategoridir (F sınıfı): kapağı kapatıp kaynağı kesmek ya da F tipi söndürücü kullanmak gerekir.

C sınıfı: gaz yangınları

Doğal gaz, LPG, hidrojen, propan gibi yanıcı gazlar.

  • İlk adım: gaz akışını kesmek; vana kapatılmadan söndürme tehlikelidir ;
  • Etkili müdahale: halokarbonlu veya KKT söndürücü ;
  • Geri tutuşma riskine karşı söndürmeden önce gaz kesimi mutlaktır.

D sınıfı: metal yangınları

Magnezyum, alüminyum, sodyum, titanyum gibi yanan metaller.

  • Su kesinlikle kullanılmaz; metalle reaksiyona girip patlamaya yol açar ;
  • Etkili müdahale: özel D tipi alkali borat tozu ;
  • Genellikle endüstriyel ortamlarda görülür; ev senaryolarında neredeyse yoktur.

E sınıfı: elektrik yangınları

Akım altındaki kablolar, panolar, elektrikli cihazlar.

  • Su veya köpük kullanılmaz — çarpılma tehlikesi vardır ;
  • İlk adım akımı kesmektir (sigorta panosu) ;
  • Etkili müdahale: CO₂ ya da KKT söndürücü.

Yangın yerinde gelişen tehlikeler

  • İlk 5 dakikada sıcaklık 500-700°C'ye kadar çıkabilir ;
  • Duman ve karbonmonoksit zehirlenmesi en sık ölüm sebebidir ;
  • Patlayıcı gazların ani teması flashover yaratabilir ;
  • Çatı ve döşeme çökmeleri yapısal risk doğurur ;
  • Suyla müdahale edilen ortamda elektrik varsa çarpılma riski yüksektir.

Önleme stratejileri

Yapısal önlemler

  • Yangına dayanıklı malzeme ;
  • Yangın bölmeleri ve yangın kapıları ;
  • Acil tahliye merdiveni ve aydınlatması ;
  • Otomatik sprinkler sistemi ;
  • Adresli yangın paneli + duman dedektörleri.

Organizasyonel önlemler

  • Yangın söndürme tüpü bulundurma ve son kullanma tarihi takibi ;
  • Yıllık yangın tatbikatı ;
  • Acil çıkış güzergâhının görünür şekilde işaretlenmesi ;
  • Çalışan eğitimi ;
  • Kontrol ve bakım sözleşmesi.

Bireysel önlemler

  • Sigara, mum, ocak gibi açık ateşi gözetimsiz bırakmamak ;
  • Çocukları yanıcı maddelerden uzak tutmak ;
  • Soba ve elektrikli ısıtıcıları kontrollü kullanmak ;
  • Elektrik tesisatını yıllık kontrol ettirmek ;
  • Bacayı temizletmek ve baca şapkasını kontrol etmek ;
  • Ev içine duman ve CO dedektörü monte ettirmek.
Telaşa kapılmayın. Yakın çevredekilere durumu bildirin, mekânı boşaltın, asansörü kullanmayın, yere yakın hareket edin (duman yukarı yükselir), kapıyı arkanızdan kapatarak yangının yayılmasını yavaşlatın ve dışarıya çıktıktan sonra 110 itfaiye'yi arayın.

Yangın sigortası kapsamı

Konut, iş yeri ve sanayi sigortası poliçelerinin temel teminatlarından biri yangın hasarıdır. Standart bir yangın sigortası:

  • Yapı ve eşya yangın hasarını ;
  • Yıldırım ve infilak hasarını ;
  • Duman zararını ;
  • İtfaiye müdahalesi sırasında oluşan su hasarını karşılar.

Detaylı bilgi için yangın sigortası rehberimize göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Hangi yangın söndürme tüpünü almalıyım?

Konut için 6 kg ABC kuru kimyasal toz tüpü en yaygın seçimdir. A, B ve C sınıfı yangınlarda etkilidir; mutfak ve elektrik panosu yakınında bulundurulması önerilir. Yıllık bakım ve 4 yılda bir kontrol zorunludur.

Apartman tatbikatı zorunlu mu?

İşyerleri için Yangın Yönetmeliği yıllık tatbikatı şart koşar. Apartmanlar için zorunluluk yoktur ancak yönetim planı tatbikat çağrısı yapabilir.

110 ve 187 ne zaman aranır?

Genel yangın için 110 itfaiye, doğal gaz kaçağı şüphesinde 187 aranır. İkisi şüpheliyse her iki numarayı da arayarak müdahale önceliğini belirtmek faydalıdır.

Elektrik yangınında suyla söndürebilir miyim?

Hayır. Akım altındaki bir cihaza su sıkmak ölümcül çarpılmaya yol açar. Önce ana sigortayı kesin, ardından CO₂ ya da KKT tüpüyle müdahale edin.

Faydalı bağlantılar