Hızlı özet
- DASK, kapsam alanındaki tüm konutlar için zorunludur; primler düşüktür ancak yalnızca depremin yapıya verdiği fiziksel hasarı karşılar ;
- Eşya ve büyük tutarlı zararları kapsamak için DASK'a ek olarak isteğe bağlı deprem ve konut paket sigortası alınması önerilir ;
- Yangın sigortası mesken, ticarethane ve sanayi binaları için bağımsız bir branştır; çoğu konut paketinde temel teminat olarak bulunur ;
- Hırsızlık sigortası genellikle bir konut veya işyeri paketine ek teminat olarak satılır; tek başına yaptırılamaz ;
- Kasko ve trafik sigortaları araç vergisi ile birlikte takip edilir; konut/işyeri sigortalarından farklı bir yapıya sahiptir.
Sigorta nedir ve nasıl çalışır?
Sigorta, önceden tahmin edilemeyen risklerin (deprem, yangın, hırsızlık, trafik kazası, sağlık problemleri) ekonomik sonuçlarını paylaşmaya yarayan finansal bir araçtır. Sigorta ettirenin ödediği prim karşılığında sigorta şirketi, poliçe vadesi içinde belirlenen risk gerçekleşirse tazminat öder. Türkiye'de bu ilişki Sigortacılık Kanunu ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından düzenlenir.
Sigorta sözleşmesinin üç temel kavramı vardır:
- Sigorta bedeli — yapı veya eşyaların poliçede beyan edilen yenileme değeri ;
- Teminat (limit) — şirketin belirli bir riskten ödeyeceği azami tutar ;
- Muafiyet — küçük hasarlarda sigortalının üstlendiği eşik tutar veya yüzde ;
- Eksik sigorta — beyan edilen bedel gerçek değerin altındaysa tazminat orantılı olarak düşürülür.
Zorunlu deprem sigortası (DASK)
Zorunlu Deprem Sigortası, kısa adıyla DASK, 1999 Marmara depreminin ardından çıkarılan 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu ile düzenlenmiş kanunen zorunlu bir poliçedir. Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yürütülür ve deprem ile depremin tetiklediği yangın, infilak, tsunami ve heyelan sonucu binada oluşan fiziksel hasarı teminat altına alır.
DASK aşağıdaki binalar için zorunludur:
- Tapuya kayıtlı, kat irtifakı veya kat mülkiyeti tesis edilmiş bağımsız bölümler ;
- Mesken olarak inşa edilmiş ve mesken olarak kullanılan binalar ;
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki ortak alanlar ;
- Kamu kurumlarına ait konutlar.
DASK kapsamında olmayan ancak yaygın bir yanılgıyla DASK'tan beklenen alanlar şunlardır: ev eşyaları, kişisel eşya, taşınabilir varlıklar, iş yerleri ve villa ek yapıları, kentsel dönüşüm öncesi tahliye edilmiş binalar, ticari amaçlı kullanılan konutlar. Bunlar için isteğe bağlı konut paket poliçesi gerekir.
DASK pirimleri yapı tipi (betonarme, yığma, diğer), risk bölgesi ve metrekare üzerinden hesaplanır; kanunen azami tazminat tutarı her yıl güncellenir. Detaylı kapsam ve hesaplama mantığı için DASK rehberimize göz atabilirsiniz.
İsteğe bağlı deprem sigortası
DASK, üst sınırı görece düşük tutulan bir poliçedir; özellikle büyük metropollerde piyasa rayicine göre konutun gerçek bedelinin tamamını karşılamayabilir. Ayrıca DASK yalnızca yapıyı kapsar — beyaz eşya, mobilya, elektronik cihazlar ve değerli eşyalar kapsam dışıdır. Bu açığı kapatmak için isteğe bağlı deprem sigortası ve konut paket sigortası alınır.
İsteğe bağlı deprem teminatının iki temel alma şekli vardır:
- Bağımsız ek deprem poliçesi — DASK'ın üzerine yapı bedelinin tamamını ve ek teminatları taşır ;
- Konut paket poliçesinde ek deprem teminatı — yangın, hırsızlık, sel ve cam kırılması teminatlarıyla birlikte tek poliçede toplanır.
Konut paket poliçeleri, DASK'ın bıraktığı eşya boşluğunu da doldurduğu için çoğu profil için en pratik seçenektir. Detaylı karşılaştırma ve hesaplama örnekleri için deprem güvenlik sigortası rehberimize bakabilirsiniz.
Yangın sigortası
Yangın sigortası, ev veya iş yerinde çıkan yangın, infilak, yıldırım düşmesi ve duman zararını teminat altına alan poliçedir. Türkiye'de yangın branşı, hasarın en sık tahsis edildiği branşlardan biridir; konut paket poliçelerinde varsayılan olarak bulunur.
Yangın sigortasının kapsadığı tipik durumlar:
- Elektrik kontağı kaynaklı yangınlar ;
- Mutfakta veya kazan dairesinde başlayan yangınlar ;
- Yıldırım düşmesi sonucu yapı veya elektronik cihaz hasarı ;
- Komşu birimden yayılan yangının binanıza ulaşması ;
- Kasıtsız infilak ve yangın söndürme sırasında oluşan hasarlar.
Sigortalanmamış bir yangın, mülk sahibini onlarca yıllık birikimini kaybetme riski ile karşı karşıya bırakır. Detaylı teminat içeriği ve poliçe seçimi için yangın sigortası rehberimize göz atabilirsiniz.
Hırsızlık sigortası
Hırsızlık sigortası, evden veya işyerinden kırarak ya da zorla girilerek yapılan eşya çalınmasını ve buna bağlı hasarı kapsar. Türkiye'de hırsızlık branşı bağımsız satılmaz; bir konut paket poliçesinin ek teminatı olarak tanımlanır.
Tipik bir hırsızlık teminatının ödediği zarar kalemleri:
- Çalınan beyaz eşya, elektronik cihaz, mobilya ve mücevher ;
- Hırsızlık sırasında zorlama ile oluşan kapı, kilit ve cam hasarı ;
- Vandalizm ve bilinçli zarar verme (kapsam genişletilmişse) ;
- Eve giriş yapan failin neden olduğu yangın veya su zararı.
Mücevher, sanat eseri, tablo gibi yüksek değerli kalemler için poliçeye özel beyan eklenmesi gerekir; aksi halde teminat sınırı standart limit ile sınırlandırılır. Ev güvenlik sistemi varsa, bazı sigortacılar prim indirimi uygular. Detaylar için hırsızlık sigortası rehberimize bakabilirsiniz.
Profile göre poliçe seçimi
Sigorta ihtiyacı; konutun mülkiyet durumuna, içindeki eşyaların değerine ve yaşanılan riske göre değişir. Aşağıda yaygın profiller için minimum öneriler yer alıyor:
- Kira sözleşmeli mesken — DASK kanunen zorunludur; eşya değeri yüksekse hırsızlık ve yangın teminatlı uyumlu bir konut paket poliçesi tavsiye edilir ;
- Tapulu mülkiyet — DASK + isteğe bağlı deprem teminatlı konut paket poliçesi standart önerimizdir ;
- Birinci derece deprem bölgesindeki yapı — DASK'ın üst limiti yetersiz kalabileceğinden ek deprem poliçesi şarttır ;
- İş yeri — DASK kapsamında değildir; iş yeri paket sigortası içinde yangın, deprem, hırsızlık ve mali sorumluluk teminatları birlikte alınmalıdır ;
- Yüksek değerli eşyalı konut — sanat eseri, mücevher veya elektronik cihaz değeri yüksekse poliçeye özel beyan eklenmelidir.
Sık sorulan sorular
DASK gerçekten zorunlu mu?
Evet. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu uyarınca tapuya kayıtlı tüm konutlar için DASK zorunludur. DASK poliçesi olmadan elektrik, su veya doğalgaz aboneliği açtırmak; tapu işlemi yaptırmak ve bazı bankacılık işlemleri (örneğin ipotek) tamamlamak mümkün değildir.
DASK her şeyi karşılar mı?
Hayır. DASK yalnızca depremin binaya verdiği fiziksel hasarı ve depremin tetiklediği yangın, tsunami, heyelan zararlarını kapsar. Eşya, mobilya, elektronik cihaz ve dolaylı zararlar (geçici barınma, gelir kaybı) için ayrı bir konut paket poliçesi gerekir. DASK rehberimizde kapsam dışı kalan kalemleri ayrıntılı bulabilirsiniz.
Sigorta poliçesini online yaptırabilir miyim?
Evet. Türkiye'deki tüm büyük sigorta şirketleri konut paket, kasko ve sağlık ürünlerini kendi web sitelerinde veya mobil uygulamalarında satışa sunmaktadır. Online satışta SBM (Sigorta Bilgi Merkezi) üzerinden hızlı kimlik ve risk doğrulaması yapılır; poliçe genellikle 5 dakika içinde aktive olur.
İş yerim için DASK yaptırmama gerek var mı?
İş yeri olarak kullanılan ancak tapu kaydı mesken olan bağımsız bölümler için DASK zorunludur. Tapu kaydı doğrudan iş yeri olan binalarda DASK zorunluluğu yoktur, ancak deprem teminatlı bir iş yeri paket sigortası şiddetle önerilir; DASK alternatifi olarak iş yeri paketinin deprem klozu kullanılır.
Sigorta primimi nasıl düşürürüm?
Konut sigortalarında muafiyet oranını artırarak primi düşürebilirsiniz; ancak bu durumda küçük hasarlar cebinizden çıkar. Hırsızlık teminatında alarm sistemi indirimi, hasarsızlık indirimi ve uzun vadeli (3-5 yıllık) poliçe avantajları primin %10-25 düşmesini sağlayabilir. Şirketler arası karşılaştırma için sigorta şirketleri sayfamızı inceleyin.