İnternet altyapısı nedir?
İnternet altyapısı, internet sinyalinin operatörün ana ağından evinize ulaştığı fiziksel iletim hattıdır. Aynı caddede oturan iki komşu, evlerine gelen kablo türüne göre farklı hızlarda ve farklı sağlayıcılarda internet alabilir. Türkiye'de bireysel kullanıcılar için yaygın olarak kullanılan dört altyapı tipi vardır.
Fiber (FTTH / FTTB)
Fiber optik kablolar üzerinden çalışan altyapı; 1 Gbps'ye kadar simetrik hızlar sunar ve elektromanyetik girişimden etkilenmez. FTTH (Fiber To The Home) evin içine kadar fiber çekildiği, FTTB (Fiber To The Building) binanın altına kadar fiber çekildiği ve binanın içinde Cat6 / Cat5e ile dağıtıldığı durumdur. FTTH sürümlü adreslerde kararlılık ve gecikme değerleri ev içi oyun ve canlı yayın için idealdir.
VDSL
VDSL, bakır telefon kablosu üzerinden çalışan ileri sürüm bir DSL teknolojisidir. Saha kabini ile ev arasındaki bakır mesafe kısa (genellikle 300 m'nin altı) ise 100 Mbps'ye kadar hız sunabilir. Mesafe uzadıkça hız hızla düşer. VDSL adresleri "fiber" olarak pazarlansa da fiziksel olarak son metrelerde bakır kablo kullanılır.
ADSL
ADSL, en eski ve en yaygın bakır altyapısıdır; asimetriktir (indirme yüklemeden çok daha hızlı) ve mesafeye göre 8 — 24 Mbps arasında hız sunar. Yeni binalarda yerini VDSL ve fibere bırakmaktadır; ancak kırsal bölgelerde hâlâ tek seçenek olabilir.
Kablolu internet (DOCSIS)
Türksat Kablo'nun koaksiyel kablo altyapısı üzerinden çalışan teknolojidir. Kablo TV altyapısının çekildiği bölgelerde 1 Gbps'ye kadar hız sunabilir; kullanılabilirliği fiber kadar geniş değildir.
İnternet sağlayıcılarının altyapı sorgulama sayfaları
Aşağıdaki bağlantılar her sağlayıcının kendi resmi altyapı sorgulama sayfasına yönlendirir. Adresinizi veya sabit telefon numaranızı girerek hangi teknolojinin (fiber / VDSL / ADSL / kablo) hangi maksimum hızda kullanılabilir olduğunu öğrenebilirsiniz.
Türk Telekom
Türk Telekom, ülke genelinde en geniş bakır ve fiber altyapısına sahiptir. Diğer sağlayıcıların büyük bölümü (TurkNet, Vodafone, Millenicom vb.) Türk Telekom'un veri yolunu kullandığı için Türk Telekom'da görünmeyen bir adres genellikle başka sağlayıcılarda da görünmez. Sorgulama: turktelekom.com.tr/internet/altyapi-sorgulama.
Turkcell Superonline
Superonline, kendi fiber altyapısını döşeyen sağlayıcılardandır; bu nedenle bazı binalarda yalnızca Superonline fiber çekilmiş olabilir. Sorgulama: superonline.net/internet/fiber/nerede.
TurkNet
TurkNet, hem Türk Telekom hem kendi fiber yatırımı üzerinden hizmet verir. Sorgulama: turk.net/internet-hiz-altyapi-sorgulama.
Vodafone Süpernet
Vodafone, kendi fiber omurgasının yanı sıra Türk Telekom altyapısı üzerinden de paket sunar. Sorgulama: vodafone.com.tr/Sabit/altyapi-sorgulama.php.
Türksat Kablonet
Türksat'ın koaksiyel kablo altyapısı yalnızca büyük şehirlerin belirli bölgelerinde mevcuttur. Sorgulama: online.turksatkablo.com.tr.
Millenicom
Millenicom, Türk Telekom altyapısı üzerinden DSL ve fiber hizmeti verir. Sorgulama: millenicom.com.tr/altyapi-sorgulama.
Sorgulama yaparken nelere dikkat edilmeli?
Altyapı sorgulama formları sıklıkla "fiber" olarak göründüğü hâlde fiziksel olarak son metrelerde bakır kullanılan VDSL bağlantılarını da fiber olarak listeler. Sağlıklı bir karar için aşağıdaki kontrolleri yapmanızı öneririz.
- Sorgulama sonucunda FTTH mu yoksa FTTB / VDSL mi yazıyor, dikkatlice okuyun;
- Vaat edilen maksimum hız ile pakette satın alacağınız hızın aynı olduğundan emin olun;
- Aynı adres için en az iki sağlayıcıda sorgulama yaparak çapraz teyit edin;
- Yeni binada altyapı yokmuş gibi görünüyorsa, apartman yöneticisi ile iletişime geçerek bina içine fiber çekilip çekilmediğini sorun;
- Kurulum tarihi ile faturalandırma başlangıcının uyumlu olduğunu sözleşmeden teyit edin.
Sabit altyapı yoksa: alternatif çözümler
SuperBox / EvBox tarzı 4.5G ev internetleri
Sabit altyapı çekilmemiş adreslerde Turkcell SuperBox, Türk Telekom EvDe Wifi veya Vodafone EvDe İnternet gibi mobil baz istasyonu üzerinden çalışan çözümler 50 — 100 Mbps arasında hız sunabilir. Tüketim limitleri ve kapsama alanına dikkat edilmelidir.
Uydudan internet
Kırsal kesimde hiçbir altyapının olmadığı durumlarda uydu internet alternatifi devreye girebilir. Hızlar mobil çözümlere göre düşük, gecikme değerleri ise oyun ve canlı yayın için yüksektir; ancak başka seçeneğin olmadığı durumlar için makul bir çözümdür.
Sık sorulan sorular
FTTB gerçekten fiber midir?
Fiziksel olarak kısmen: bina dışından bina altına kadar fiber kablo gelir, bina içinde bakır (Cat5e/Cat6) veya VDSL üzerinden dağıtılır. Bu nedenle FTTB bağlantılarının pratik hızı, bina içi tesisatın kalitesine ve apartman içindeki mesafeye göre FTTH'a kıyasla daha düşük olabilir.
Adresimde en iyi internet hangisi?
Bunun tek sağlıklı yolu, ilgilendiğiniz her sağlayıcıda ayrı ayrı altyapı sorgulaması yapıp kullanılabilir olan en yüksek hız + en uygun fiyat kombinasyonunu seçmektir. Tarife karşılaştırması için telekom tedarikçiler sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sorgulama sonucunda altyapı sonradan değişir mi?
Evet. Türk Telekom ve operatörler her yıl fiber yatırımı yaparak yeni cadde ve mahallelere altyapı çekiyor. 6 — 12 ay önce "altyapı yok" çıkan adresinizde bugün fiber çekilmiş olabilir; periyodik olarak yeniden sorgulama yapın.
Taşındığım yeni eve altyapı yoksa ne yapmalıyım?
Yeni adresinizde sorgulama yapın; mevcut sağlayıcınızda altyapı yoksa nakil yerine iptal + yeni başvuru yapmanız gerekebilir. Cayma bedeli oluşmaması için sözleşme şartlarınızı taşınma öncesi kontrol edin.